- A sesión plenaria da REGP reuniu en Cataluña a máis dun cento de representantes do sector pesqueiro para debater o futuro das comunidades costeiras e do desenvolvemento local participativo.
- Galicia consolídase como referente estatal na execución do FEMPA, cun impacto socioeconómico superior aos 93 millóns de euros xerados polos proxectos impulsados polos GALP.
- O GALP Ría de Pontevedra destaca a cooperación, a innovación territorial, a sustentabilidade e a valorización da identidade mariñeira como claves para o futuro das zonas costeiras.
A sesión plenaria da Rede Española de Grupos de Pesca (REGP), celebrada do 19 ao 21 de maio en L’Escala, Roses e Palamós (Costa Brava, Girona), reuniu a máis dun cento de representantes de Grupos de Acción Local do sector pesqueiro, administracións públicas, entidades do mar e proxectos innovadores de toda España baixo o lema “Comunidades costeiras en acción”. O encontro serviu para poñer en común experiencias de desenvolvemento local participativo financiadas polo Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e Acuicultura (FEMPA), así como para reflexionar sobre o futuro das políticas europeas destinadas ás comunidades mariñeiras no período 2028-2034.
Durante a inauguración, a secretaria xeral de Pesca do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, Isabel Artime, reivindicou a necesidade de garantir unha financiación suficiente para o desenvolvemento local participativo pesqueiro no próximo marco financeiro europeo, diferenciando claramente o ámbito pesqueiro do rural. Artime lembrou que as comunidades costeiras representan un territorio estratéxico para España, tanto pola súa contribución ao abastecemento alimentario como polo seu peso social e económico, e defendeu que os territorios mariñeiros precisan instrumentos específicos adaptados á súa realidade.
No marco das xornadas, a directora xeral de Desenvolvemento Pesqueiro da Xunta de Galicia, Ángeles V. Suárez, puxo en valor o impacto do modelo galego de desenvolvemento local participativo. Segundo os datos presentados, entre 2023 e 2025 aprobáronse en Galicia 339 proxectos impulsados polos oito GALP galegos, mobilizándose 24,9 millóns de euros de axuda pública e máis de 21 millóns de investimento privado. O impacto socioeconómico total supera os 93,5 millóns de euros, multiplicando por 3,76 cada euro público investido. Ademais, Galicia prevé alcanzar os 473 proxectos subvencionados ao remate de 2026, consolidándose como referente europeo en gobernanza mariñeira, economía azul e innovación costeira.
A plenaria permitiu coñecer numerosos proxectos impulsados polos GALP da Costa Brava e doutras zonas costeiras do Estado, centrados na valorización da pesca artesanal, a innovación alimentaria, a economía circular, a inclusión social, o turismo mariñeiro, a eficiencia enerxética e a divulgación da cultura do mar. Entre as iniciativas recoñecidas como boas prácticas FEMPA destacaron “Compact Blue” (GALP Cantabria Oriental), centrado na mellora da xestión de residuos a bordo da frota do bonito; “Sisargas: Mulleres impulsando a economía pesqueira da Costa da Morte”, promovido polo GALP Costa da Morte para fortalecer o papel das mulleres do mar e favorecer o relevo xeracional; e “Gastromóvil en femenino”, impulsado por varios GALP cataláns para promover o consumo de peixe de proximidade e visibilizar ás mulleres do sector mediante showcookings e accións divulgativas.
As visitas técnicas realizadas en L’Escala, Roses e Palamós permitiron coñecer proxectos moi diversos que exemplifican o potencial transformador do desenvolvemento local participativo. Entre eles destacaron iniciativas vinculadas ao patrimonio marítimo, á divulgación da cultura pesqueira, á accesibilidade no deporte náutico, á innovación gastronómica, á investigación en macroalgas, á modernización das confrarías, á transformación sostible das pescaderías tradicionais ou ao aproveitamento de subprodutos da pesca para novos produtos alimentarios.
Desde o GALP Ría de Pontevedra valórase especialmente o carácter práctico e colaborativo da sesión plenaria, da que se extraen varias aprendizaxes relevantes para o futuro das comunidades costeiras:
- A cooperación é a base do desenvolvemento local participativo, tanto entre territorios como entre os distintos actores das comunidades mariñeiras. A implicación conxunta dos cinco GALP cataláns na organización da plenaria foi un exemplo claro desta filosofía de traballo compartido.
- Os proxectos con maior impacto son aqueles capaces de transmitir emoción, identidade e resultados, conectando coa realidade social e cultural do territorio.
- A innovación nace do traballo creativo e colaborativo co territorio, implicando confrarías, administracións, empresas, entidades sociais e profesionais do mar.
- Nun contexto no que o turismo é motor económico das zonas costeiras, a pesca artesanal e a gastronomía mariñeira consolídanse como ferramentas estratéxicas para reforzar a identidade local e promover o consumo de proximidade.
- A inclusión social tamén debe formar parte da economía azul, tal e como demostraron proxectos de accesibilidade no ámbito náutico dirixidos a persoas con mobilidade reducida.
- A sustentabilidade require accións concretas e visibles, desde sistemas de limpeza ambiental nos portos ata proxectos de economía circular, eficiencia enerxética e mobilidade sostible.
As mesas de traballo deixaron clara a importancia de manter e reforzar os GALP como ferramentas de gobernanza participativa, innovación social e dinamización económica das zonas costeiras. Os asistentes consideran fundamental que Europa continúe apostando por políticas específicas para os territorios mariñeiros, garantindo recursos suficientes para afrontar retos como o relevo xeracional, a adaptación climática, a valorización dos produtos do mar ou a diversificación económica das comunidades costeiras.